زندگینامه

استاد مصطفی اسکویی در سوم اسفندماه ۱۳۰۲ ه. ش. در تهران متولد شد و در سن ۱۷سالگی در هنرستان هنرپیشگی زیر نظر استادانی چون عبدالحسین نوشین و سیدعلی نصر با الفبای بازیگری و تئاتر آشنا شد.

در دوران اول بازیگری نمایشنامه‌های «بینوایان»، «برادران کارامازوف»، «شب‌های دجله»، «علی بابا»، «برای شرف»، «خنیاگر»، «یوسف و زلیخا» و... را روی صحنه برد. دوران بعدی زندگی تئاتری مصطفی اسکویی با پیوستن به گروه عبدالحسین نوشین در تئاترهای فرهنگ و فردوسی آغاز شد.

اسکویی برای ادامه تحصیل به شوروی سابق رفت. در مسکو دوره شش‌ساله تخصصی کارگردانی تئاتر را زیر نظر مستقیم پروفسوریوری زوادسکی؛ شاگرد و همکار استانیسلاوسکی معروف که رهبر انسیتیتو هم بود، به پایان رساند. اسکویی پس از بازگشت از شوروی سابق در سال ۳۷هنرکده آناهیتا را در یوسف آباد(سینما گلریز فعلی) تاسیس کرد. سینما تئاتر آناهیتا به‌علت هزینه سنگین نگهداری و دوری آن نسبت به دیگر مناطق شهر در آن زمان نتوانست به‌کار خود ادامه دهد. به‌همین خاطر به شخص دیگری واگذارشد و تبدیل به سینما گلدیس شد که بعد از انقلاب با نام سینما گلریز فعالیت می‌کند. اسکویی نمایش «رستم و سهراب» را در سال ۵۰روی صحنه آورد. در این دوران او به‌عنوان استاد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران فعالیت می‌کرد. هنرجویان بسیاری در هنرکده آناهیتا در دوره‌های آموختن بازیگری حضور پیدا کردند که می‌توان به کسانی چون مهدی فتحی، محمود دولت‌آبادی، پرویز بهرام، جعفر والی، محمدعلی کشاورز، مهین شهابی، برادران شیراندامی، رسول نجفیان، سعید سلطان‌پور، ناصر رحمانی‌نژاد، ایرج امامی، ابراهیم مکی، حمید طاعتی، سعید امیرسلیمانی و... اشاره کرد.

مصطفی اسکویی پس از انقلاب دو نمایش با عنوان‌های «هائیتی» و «ابن سینا» روی صحنه برد و پس از آن تنها به آموزش بازیگری اشتغال داشت. وی در اواخر دهه ۶۰و اوائل دهه ۷۰دوباره به مسکو مراجعت کرد و دوره‌های عالی تئاتر در آن‌جا گذراند. داشتن یک تئاتر خصوصی که آثار ارزشمند نمایشی را روی صحنه ببرد، آرمانی بود که مصطفی اسکویی در راه آن کوشش کرد ولی عدم توجه به واقعیت و شرایط بیرونی این تلاش‌ها به شکست انجامید.

نمایش ابن سینا به کارگردانی استاد اسکویی

او تا قبل از آن‌که سکته مغزی او را به بستر بیماری بیندازد، کماکان به تدریس بازیگری مشغول بود.

بازیگرانی چون مرحوم مهدی فتحی، ولی‌اله شیراندامی، پرویز بهرام، احمد دامود، کاظم هژیر‌آزاد، منوچهر آذری و... از هنرجویان و شاگردان اسکویی بودند.

او در اواخر عمر او دچار سکته مغزی شد وحدود یک ماه در منزل و بیمارستان بستری شد که با کمک خانه تئاتر از او مراقبت می‌شد. مصطفی اسکویی روز جمعه ۶آبان‌ماه سال ۱۳۸۴ ه. ش. در سن ۸۲سالگی در گذشت.

کتاب‌ها

• اس‍ک‍وئ‍ی، م‍ص‍طف‍ی، ت‍ئ‍ات‍ر ع‍ل‍م‍ی ی‍ا س‍ی‍س‍ت‍م س‍ت‍ان‍ی‍س‌لاف‍س‍ک‍ی، ت‍ه‍ران: آن‍اه‍ی‍ت‍ا، ۱۳۶۵.
• اسکویی، مصطفی، پژوهشی در تاریخ تئاتر ایران، تهران: آناهیتا، ۱۳۷۰.
• اسکویی، مصطفی، س‍ی‍ری در ت‍اری‍خ ت‍ئ‍ات‍ر ای‍ران، ت‍ه‍ران: آن‍اه‍ی‍ت‍ا، ۱۳۷۸

منابع

----------------------------------------------

- سایت اینترنتی روزنامه صبا

- ویکی پدیا دانشنامه آزاد اینترنتی